İmplant sonrası ilk günlerde bölgede şişlik, gerginlik ve hafif sızıntı beklenir. Şişlik genellikle ikinci ya da üçüncü günde en belirgin hâline ulaşır, sonra geriler. Kemiğin implantı sarması ise aylar süren ayrı bir dönemdir. Bu sayfada iki süreci de gün gün ayırdık; süreler kişiden kişiye farklılık gösterir.
İlk 24 saatte yapılacaklar
Cerrahiden sonraki ilk gün, pıhtının yerinde kalmasıyla ilgilidir. Yara üzerindeki pıhtı iyileşmenin başlangıcıdır; yerinden oynadığında süreç geriye döner. Bu yüzden ilk günün kuralları basit ama katıdır.
- Verilen tamponu belirtilen süre boyunca ısırın, sık sık çıkarıp bakmayın
- Anestezinin etkisi geçene kadar yemek yemeyin; dudak ve yanağı farkında olmadan ısırma riski vardır
- İlk gün ağzı çalkalamayın, tükürmeyin, pipetle içecek içmeyin
- Yanağa dışarıdan aralıklı soğuk uygulayın; sürekli değil, ara vererek
- Başınız gövdenizden yüksekte olacak şekilde uzanın
- Ağır iş, spor ve sıcak ortamdan uzak durun
- Sıcak içecek ve sıcak duş, kanamayı artırabilir
- Bölgeyi dille, parmakla ya da kürdanla kurcalamayın
Adana’nın sıcak günlerinde soğuk uygulamayı sürdürmek kolaydır, ancak buzu doğrudan cilde koymayın; ince bir bezle sarın. Su tüketimini kesmeyin, sadece pipet kullanmayın.
Gün gün iyileşme takvimi
- 0-24. saatPıhtının korunması. Sızıntı tarzında kanama olağandır. Soğuk uygulama, yumuşak ve ılık beslenme, çalkalama yok.
- 2-3. günŞişlik ve yanakta gerginlik en belirgin dönem. Morluk görülebilir. Soğuk yerine ılık uygulamaya geçilir. Ağrı kesici düzenli kullanılır.
- 4-7. günŞişlik gerilemeye başlar. Yumuşak diyet sürer, çiğneme karşı taraftan yapılır. Önerilen gargara bu dönemde devreye girer.
- 1. hafta sonuDikişler alınır, yara hattı değerlendirilir. Bölgenin temizliğine kontrollü biçimde başlanır.
- 2-4. haftaDiş eti kapanır ve olgunlaşır. Beslenme yavaş yavaş genişletilir. İmplant bölgesine hâlâ yüklenilmez.
- 1-3. ayKaynama dönemi. Dışarıdan bakınca bir şey olmuyor gibi görünür; kemik içinde süreç devam eder. Ara kontroller yapılır.
- Kontrol ve ölçüKaynama radyolojik ve elle yapılan kontrolle doğrulanır. Ardından iyileşme başlığı, ölçü ve üst yapı aşamalarına geçilir.
- Protez sonrası ilk yılKapanış ayarı, diş eti sağlığı ve kemik seviyesi daha sık aralıklarla izlenir.
Kemik hacmini artırıcı bir işlem yapıldıysa bu takvim uzar. Ayrıntısı kemik yetersizliğinde implant sayfasında.
Şişlik, morluk ve kanama
Üç belirti de iyileşmenin parçasıdır; sorun, şiddetleri ve zamanlamalarıdır. Aşağıdaki tablo beklenen tabloyu beklenmeyenden ayırır.
| Belirti | Beklenen | Başvuru gerektiren |
|---|---|---|
| Kanama | İlk saatlerde tükürüğe karışan pembe sızıntı | Tampona rağmen durmayan, akan taze kanama |
| Şişlik | 2-3. günde tepe yapıp gerileyen yanak şişliği | 3. günden sonra artan, sertleşen şişlik |
| Morluk | Yanakta ya da çenede sarıya dönerek solan renk değişimi | Yayılan, ısı artışıyla birlikte olan renk değişimi |
| Ağrı | İlaçla kontrol altına alınan, azalan zonklama | İlaca yanıt vermeyen, giderek artan ağrı |
| Ateş | Yok ya da çok hafif | Yükselen ateş, halsizlik, titreme |
| Koku ve tat | İlk günler ağızda hafif metalik tat | Kötü kokulu akıntı, ağızda iltihabi tat |
Şişliğin ikinci günde artması hastaların en sık paniklediği noktadır. Bu, dokunun cerrahi travmaya verdiği olağan yanıttır. Belirleyici olan üçüncü günden sonraki yöndür: geriliyorsa beklenen tablodadır.
Ağrı ve ilaç kullanımı
Anestezinin etkisi birkaç saatte çözülür. Etkisi tamamen geçmeden ilk ağrı kesiciyi almak, ağrının yükselmesini beklemekten daha rahat bir gün sağlar. İlaçları hekiminizin yazdığı düzende ve süreyle kullanın.
- Antibiyotik yazıldıysa kendinizi iyi hissetseniz de kürü yarıda bırakmayın
- Kendi kararınızla ilaç eklemeyin, doz artırmayın
- Kan sulandırıcı ya da düzenli kullandığınız ilaçlar varsa kesme kararını kendiniz vermeyin
- Aspirini ağrı kesici olarak kullanmadan önce mutlaka sorun
- Ağrıyan bölgeye ağızdan ilaç, aspirin ya da kolonya benzeri madde temas ettirmeyin
Ağrının şiddeti işlemin genişliğine ve kişinin ağrı eşiğine göre değişir. Birkaç implantın yerleştirildiği ya da kemik hacminin artırıldığı bölgelerde ilk günler daha belirgin geçebilir.
İyileşmede en çok fark yaratan şey, ilk üç günde ne yapıldığından çok ne yapılmadığıdır. Ağzı çalkalamamak, pipet kullanmamak ve sigaraya dönmemek; hastanın elindeki en güçlü üç karar. Ben ameliyat masasındaki işi yapıyorum, geri kalanı o üç günde şekilleniyor.Dt. Ahmet Can Kerimoğlu
Beslenme: ne yenir, neden kaçınılır
Amaç iki başlıkta toplanır: yara bölgesine mekanik zarar vermemek ve pıhtıyı korumak. Bu yüzden ilk günlerde sıcaklık, sertlik ve emme hareketi sınırlanır.
- İlk gün ılık ve yumuşak gıdalar; sıcak çorba yerine ılıtılmış olanı
- Yoğurt, ezme kıvamında sebze, yumuşak makarna, omlet gibi çiğneme gerektirmeyen seçenekler
- Çiğnemeyi işlem yapılmayan tarafa alın
- Çekirdek, kuruyemiş, cips, ekmek kabuğu gibi kırıntı bırakan gıdaları erteleyin
- Yapışkan tatlılar ve sakız, dikiş hattını zorlar
- Baharatlı ve asitli gıdalar yara bölgesinde yanma yapabilir
- Pipet, nargile ve şişe ağzından içme gibi emme hareketleri pıhtıyı kaldırabilir
Beslenmeyi daralttığınız günlerde sıvı ve protein alımını düşürmemeye çalışın. Sıcak havada su kaybı arttığı için gün içinde küçük yudumlarla su içmek, ağız kuruluğunu da azaltır. Gün gün liste için implant sonrası beslenme rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Ağız temizliği ve gargara
İyileşme döneminde temizliği tamamen bırakmak, en sık yapılan hatadır. Bakteri plağı yara hattının hemen yanında birikirse iltihap riski artar. Doğru yaklaşım, bölgeyi korurken ağzın geri kalanını temiz tutmaktır.
- İlk günden itibaren diğer dişleri normal şekilde fırçalayın
- Cerrahi bölgeye fırçayla dokunmayın; hekiminiz izin verene kadar bekleyin
- İlk gün gargara yapmayın. Sonraki günlerde önerilen ağız gargarasını çalkalamadan, ağızda tutup bırakarak kullanın
- Antiseptik gargarayı kendi kararınızla uzun süre kullanmayın; diş yüzeyinde renklenme yapabilir
- Tuzlu su ile yıkamaya ne zaman başlanacağını hekiminize sorun
- Dikişler alındıktan sonra bölgeye yumuşak fırçayla, hafif dokunuşlarla dönün
- Arayüz fırçası ve ip kullanımına geçiş zamanını kontrolde belirleyin
Fırçalama tekniğini gözden geçirmek bu dönemde işe yarar; ayrıntıyı doğru fırçalama tekniği yazısında ve düzenli diş bakımı sayfasında bulabilirsiniz.
Sigara, alkol ve kan şekeri
Sigara. Duman iki ayrı zarar verir. Kimyasalları yara yüzeyine doğrudan temas eder, nikotin ise kılcal damarları daraltarak dokuya giden oksijeni azaltır. Emme hareketi ayrıca pıhtıyı yerinden oynatabilir. İlk günlerde uzak durmak, iyileşmenin en kolay değiştirilebilir parçasıdır.
Alkol. Yara iyileşmesini ve kanama kontrolünü olumsuz etkileyebilir; ayrıca kullanılan ilaçlarla etkileşebilir. İlk günlerde alınmaması istenir.
Kan şekeri. Diyabetli kişilerde iyileşme döneminde kan şekerinin hedef aralıkta tutulması, enfeksiyon riskini azaltır. Beslenme daraldığı için değerlerde dalgalanma olabilir; bu dönemde takibi sıklaştırmak gerekir. Kullandığınız ilaçlarla ilgili düzenlemeyi takip eden doktorunuzla konuşun.
Kaynama dönemi: aylar ne getirir?
Yara kapandıktan sonra görünürde bir şey olmaz, ama kemik içinde asıl süreç devam eder. Kemik hücreleri implant yüzeyine tutunur ve vidayı sararak sabitler. Bu dönemde beklenen his, hiçbir his olmamasıdır.
Bu aylarda dikkat edilecekler kısadır: bölgeye sert gıdayla yüklenmemek, geçici protez varsa hekimin tarif ettiği şekilde kullanmak, kontrol randevularını aksatmamak. Geçici protez vuruyorsa kendiniz düzeltmeye çalışmayın; altındaki bölgeye baskı, kaynamayı bozabilir.
Bekleme süresi çeneye, kemiğin yoğunluğuna ve ek işlem yapılıp yapılmadığına göre değişir. Süre takvime bakılarak değil, kontrol filmine ve elle yapılan değerlendirmeye bakılarak sonlandırılır. Tek boşluk için süreç tek diş implantı, dişsiz çene için tam ağız implant sayfasında ayrıntılı.
Ne zaman başvurmalısınız?
Beklemeyin, haber verin
Aşağıdaki durumlar iyileşmenin olağan seyri değildir. Kendi kararınızla ilaç değiştirmeden muayenehanemize ulaşın; acil başlıklar için acil diş tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.
- Tampona rağmen durmayan, akan tarzda kanama
- Üçüncü günden sonra azalmak yerine artan ağrı ya da şişlik
- Yükselen ateş, titreme, belirgin halsizlik
- Ağzı açmakta belirgin zorluk, yutkunurken artan ağrı
- Kötü kokulu ya da irinli akıntı
- Dikiş hattının açılması, bölgeden sert bir parçanın açığa çıkması
- Dudakta, dilde ya da çenede günlerce süren uyuşukluk
- Sinüs bölgesi çalışıldıysa burundan gelen akıntı ya da hava kaçışı hissi
- İyileşme başlığının ya da vidanın gevşediğini fark etmek
Uzun vadede implantı korumak
Protez takıldıktan sonra tedavi bitmez, izleme dönemi başlar. İmplantın çevresindeki diş eti ve kemik, doğal dişteki gibi bakteri plağına tepki verir. Doğal dişin kökünü saran bağ dokusu implantta bulunmadığı için savunma daha zayıftır; iltihap sessiz ilerleyebilir.
- Günde iki kez fırçalama ve her gün arayüz temizliği
- Kron çevresinde kanama, kızarıklık ya da koku fark ettiğinizde kontrole gelin
- Yılda en az bir kez radyolojik kontrol; kemik seviyesindeki değişim erken yakalanır
- Diş sıkma alışkanlığı varsa gece plağı kullanımını aksatmayın
- Sigara ve kan şekeri kontrolü uzun vadede de belirleyicidir
- Sert kürdan ve metal aletlerle kron çevresine müdahale etmeyin
İmplant çevresindeki iltihabi tabloya peri-implantitis denir ve erken yakalandığında yönetimi kolaylaşır. Diş eti sağlığının bütünü için diş eti tedavisi sayfasına, genel tedavi çerçevesi için implant tedavisi sayfasına bakabilirsiniz. Kontrol randevunuzu randevu sayfasından oluşturabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Şişlik genellikle ikinci ya da üçüncü günde tepe yapar, sonraki günlerde geriler. Birden fazla implant yerleştirildiyse ya da kemik hacmi artırıldıysa süre uzayabilir. Üçüncü günden sonra artmaya devam eden şişlik değerlendirilmelidir. Süreler kişiden kişiye farklılık gösterir.
Yumuşak beslenme genellikle ilk haftayı kapsar, sonrasında kademeli geçiş yapılır. Ancak implant bölgesine sert gıdayla yüklenmek kaynama dönemi boyunca uygun değildir. Geçiş takvimini kontrol randevusunda hekiminiz belirler.
Ne kadar uzak durulursa iyileşme o kadar rahat ilerler. Özellikle ilk günlerde emme hareketi pıhtıyı kaldırabilir, duman ise yara yüzeyine doğrudan temas eder. Bu dönem, bırakmak için de elverişli bir başlangıç olabilir. Kesin süreyi işlemin genişliğine göre hekiminiz söyler.
Yara üzerinde oluşan beyazımsı tabaka çoğu zaman iyileşen dokunun kendisidir ve zamanla kaybolur. İrinden ayıran şey koku, ağrı ve ateştir. Kötü koku, artan ağrı ya da akıntı eşlik ediyorsa değerlendirilmesi gerekir. Tabakayı temizlemeye çalışmayın.
Masa başı işe genellikle ertesi gün dönülebilir. Ağır kaldırma, koşu ve sıcakta çalışma ilk günlerde kanamayı ve şişliği artırabilir; birkaç gün ara verilmesi istenir. Temas sporlarında dönüş süresi daha uzundur ve bölgeye göre belirlenir.
Anesteziye bağlı uyuşukluk saatler içinde çözülür. Alt çenenin arka bölgesinde sinire yakın çalışıldığında geçici bir his değişikliği olabilir. Günlerce süren uyuşukluk mutlaka bildirilmelidir; erken değerlendirme önemlidir. Bu durum planlama aşamasında tomografiyle en aza indirilmeye çalışılır.
Parçayı saklayın ve yerine takmaya çalışmayın. Boşta kalan bölgeye yiyecek kaçmaması için o taraftan çiğnemeyin ve bölgeyi ılık suyla nazikçe temizleyin. Diş eti kısa sürede kapanma eğilimi gösterdiği için gecikmeden randevu alın.
Kaynaklar
- Türk Dişhekimleri Birliği. Bağlantı
- American Dental Association — Oral Health Topics. Bağlantı
- FDI World Dental Federation. Bağlantı
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Size verilen kişisel talimatlar bu metnin önündedir; çelişki durumunda hekiminizin yazılı yönergesini uygulayın.
Bu konudaki hasta rehberi yazıları
Muayenehaneye ulaşım ve randevu bilgileri ilçelere göre: Seyhan · Çukurova · Yüreğir · Sarıçam · tüm bölgeler.
