Diş eti tedavisi, diş yüzeyinde biriken bakteri tabakasının ve diş taşının temizlenerek diş etindeki iltihabın kontrol altına alınmasıdır. Kanama ve kızarıklıkla sınırlı erken dönemde çoğunlukla temizlik ve doğru fırçalama yeterli olur. Çevre kemikte kayıp başladıysa derin temizlik veya cerrahi yaklaşım gündeme gelir.
Diş eti hastalığı nedir, nasıl başlar?
Ağızdaki bakteriler diş yüzeyinde yapışkan, renksiz bir tabaka oluşturur. Bu tabakaya plak denir. Plak fırçalamayla her gün uzaklaştırılmazsa tükürükteki minerallerle sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşı artık fırçayla çıkmaz; pürüzlü yüzeyi yeni bakteri birikimi için zemin hazırlar.
Diş etinin diş taşına verdiği yanıt iltihaptır. Doku kızarır, şişer, dokunmaya ve fırçaya kanamayla karşılık verir. Bu ilk aşamada kemik henüz etkilenmemiştir. Süreç devam ederse iltihap diş etinin altına, dişi çevreleyen bağ dokusuna ve kemiğe iner. Diş ile diş eti arasında normalde birkaç milimetre olan aralık derinleşir ve “periodontal cep” adı verilen, fırçanın ulaşamadığı bir boşluk oluşur.
Bu ilerleyiş çoğu kişide sessiz seyreder. Diş çürüğündeki gibi zonklayan bir ağrı beklemek yanıltıcıdır. Genellikle ilk uyarı, macunun pembeleşmesi ya da elmaya ısırıldığında kalan izdir.
Hangi belirtiler diş eti sorununa işaret eder?
Aşağıdaki bulgulardan biri bile varsa değerlendirme yapılması yerinde olur:
- Fırçalarken veya diş ipi kullanırken kanama
- Diş eti kenarında parlak kırmızı renk, şişkinlik, gergin görünüm
- Fırçalamaya rağmen geçmeyen ağız kokusu ya da ağızda metalik tat
- Dişlerin eskisinden uzun görünmesi, kök yüzeyinin açığa çıkması
- Daha önce olmayan diş aralıklarının belirmesi, yemek sıkışması
- Soğuk içecekte diş boynunda keskin, kısa süreli sızlama
- Dişte gözle görülür sallanma veya ısırırken yer değiştirme hissi
- Diş etinde beyaz uçlu kabarcık, ısırınca boşalan akıntı
- Yanağa yayılan şişlik, ateş, ağzı açmakta zorlanma
Bu üç maddeden biri varsa randevuyu ertelememek gerekir. Şişlik ve ateşin eşlik ettiği tabloda süreç apse yönüne kaymış olabilir; kanal tedavisi gerektiren bir diş kaynaklı enfeksiyonla diş eti kaynaklı apseyi ayırmak için muayene ve film gerekir.
Gingivitis ile periodontitis arasındaki fark nedir?
İki tabloyu ayıran şey kemiktir. Gingivitiste kayıp yoktur, periodontitiste vardır. Bu ayrım tedavinin kapsamını ve beklentiyi doğrudan belirler.
| Ölçüt | Gingivitis | Periodontitis |
|---|---|---|
| Etkilenen doku | Yalnızca diş eti | Diş eti, bağ dokusu, çene kemiği |
| Kemik kaybı | Yok | Var, röntgende görülür |
| Cep derinliği | Sığ, sınır değerlerde | Derinleşmiş cepler |
| Geri dönüş | Doku sağlığına dönebilir | Kaybedilen kemik kendiliğinden yerine gelmez |
| Ana yaklaşım | Temizlik ve alışkanlık düzeltmesi | Kök yüzeyi temizliği, gerekirse cerrahi |
| Sonrası | Rutin kontrol | Ömür boyu destekleyici bakım programı |
Ayrıntılar için diş eti iltihabı ve periodontitis tedavisi sayfalarına bakabilirsiniz.
Diş eti tedavisi kapsamında hangi işlemler var?
Tek bir işlem yok; tablonun ağırlığına göre basamak basamak ilerleyen bir plan var.
- Diş taşı temizliği — Diş eti üstündeki sert birikintilerin ultrasonik uçlarla uzaklaştırılması. Çoğu planın ilk basamağı.
- Diş eti iltihabı tedavisi — Kanama ve kızarıklıkla seyreden erken dönemin ele alınması, fırçalama tekniğinin yeniden kurulması.
- Periodontitis tedavisi — Derin ceplerde kök yüzeyi temizliği, gerektiğinde flep operasyonu ve destekleyici bakım.
- Diş eti çekilmesi — Açığa çıkan kök yüzeyinin nedeninin bulunması, ilerlemenin durdurulması, uygun vakalarda greft.
Diş eti sağlığı yalnız başına ilerlemez. Kenarı taşkın bir dolgu ya da temizlenemeyen bir çürük boşluğu, bölgedeki iltihabı sürekli besler. Bu yüzden plan çoğu zaman dolgu ve çürük tedavisi ile birlikte kurgulanır.
Sigara ve diyabet diş etini nasıl etkiler?
Sigara, diş eti hastalığının seyrini iki yönden ağırlaştırır. Nikotin küçük damarları daraltır; dokuya giden kan azalınca iltihabın en görünür işareti olan kanama baskılanır. Yani sigara içen kişide diş eti kanamadığı için sorun yokmuş izlenimi doğar, oysa altta kemik kaybı sürüyor olabilir. İkinci etki iyileşme üzerinedir: temizlik ve cerrahi sonrası doku yanıtı, sigara içmeyenlere kıyasla daha yavaş ve daha sınırlı kalır.
Diyabette ilişki çift yönlüdür. Kan şekeri düzensizken savunma hücrelerinin işleyişi bozulur, iltihap daha kolay yerleşir. Ağızdaki kronik iltihap ise kan şekeri kontrolünü zorlaştırabilir. Bu nedenle diyabetli bir hastada diş eti tedavisi planlanırken güncel HbA1c değeri ve takip eden hekimin görüşü sorulur. Benzer bir dikkat, kan sulandırıcı kullananlar ve hamilelik döneminde de geçerlidir; hamilelikte diş tedavisi yazısında bu dönemin planlaması ayrıca ele alınıyor.
Muayenehanemizde diş eti değerlendirmesi nasıl yapılıyor?
- Öykü ve sorgulamaKullanılan ilaçlar, sistemik hastalıklar, sigara alışkanlığı, kanamanın ne zamandır sürdüğü ve mevcut fırçalama düzeni konuşulur.
- Ağız içi muayeneHer diş çevresinde periodontal sond ile cep derinlikleri ölçülür, kanama noktaları, çekilme miktarı ve hareketlilik kaydedilir.
- GörüntülemeKemik seviyesini görmek için panoramik film, gerektiğinde bölgesel filmler alınır. Kemik kaybının biçimi tedavi seçimini değiştirir.
- Planın paylaşılmasıHangi bölgeye ne yapılacağı, kaç seans öngörüldüğü ve hangi alışkanlığın değişmesi gerektiği Dt. Ahmet Can Kerimoğlu tarafından anlatılır.
- Yeniden değerlendirmeİlk temizlik aşamasından sonra doku yanıtını görmek için ölçümler tekrarlanır; sonraki basamağa buna göre karar verilir.
Diş eti tedavisinde asıl belirleyici, koltukta geçen süre değil evde geçen dakikalardır. Ara yüz temizliğini alışkanlık hâline getiremeyen bir hastada, en titiz temizlik bile birkaç ay sonra başa döner. O yüzden ilk randevuda tekniği birlikte deneriz.Dt. Ahmet Can Kerimoğlu
Evde diş eti bakımı: neyi değiştirmek gerekiyor?
- Orta veya yumuşak sertlikte fırça kullanın; sert kıl diş etini incelterek çekilmeyi hızlandırabilir.
- Fırçayı diş etiyle diş arasındaki çizgiye yaklaşık kırk beş derece açıyla yerleştirin, ileri geri sürtmek yerine küçük dairesel hareketlerle ilerleyin.
- Günde en az iki kez, ikişer dakika fırçalayın. Süreyi tahmin etmek yerine ölçün.
- Diş arası yüzeyler fırça kıllarının girmediği bölgelerdir. Diş ipi ya da hekiminizin ölçtüğü kalınlıkta ara yüz fırçası ekleyin.
- Kanama olduğu için ara yüz temizliğini bırakmayın; kanamanın kaynağı çoğu zaman temizlenmeyen bölgenin kendisidir.
- Antiseptik gargaraları hekim önerisi olmadan uzun süre kullanmayın; kısa dönemli destek amacıyla verilirler.
- Fırçanın kılları dağıldığında değiştirin. Yassılmış kıl, diş eti kenarını temizlemez.
Diş eti çekilmesine bağlı sızlama tarif ediyorsanız diş hassasiyeti sayfasındaki ürün ve alışkanlık önerileri işinizi kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
Kanamanın çok büyük bölümü diş yüzeyindeki bakteri birikimiyle ilgilidir. Ağır C vitamini eksikliği diş etini etkileyebilir ama toplumda nadirdir. Vitamin takviyesine başlamadan önce diş taşı ve plak yönünden muayene edilmek daha doğru bir sıralamadır.
Yalnız diş eti üstü birikinti varsa çoğunlukla bir seans yeterli olur. Derin ceplerde ağız bölgelere ayrılarak çalışılır ve seans sayısı artar. Kesin sayı, muayenedeki cep ölçümleri ve kemik seviyesi görüldükten sonra belirlenir; kişiden kişiye değişir.
Sallanmanın nedeni iltihaba bağlı geçici gevşemeyse, tedaviden sonra hareketlilik azalabilir. Destek kemiğin büyük bölümü kaybedilmişse tablo farklıdır. Karar, filmdeki kemik seviyesine ve dişin komşularıyla ilişkisine bakılarak verilir.
Hastalığın kendisi grip gibi bulaşmaz. Ancak sorumlu bakteriler tükürük yoluyla aktarılabilir. Bu aktarım tek başına hastalık başlatmaz; belirleyici olan kişinin ağız bakımı, sigara ve genel sağlık durumudur.
Gingivitis sonrası genellikle altı aylık rutin kontrol yeterlidir. Periodontitis geçmişi olanlarda aralık daha sık tutulur. Sigara kullanımı, diyabet ve ev bakımının niteliği bu aralığı değiştirir. Randevu sayfasından uygun zamanı belirleyebilirsiniz.
Bilgilendirme
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez. Diş etinizle ilgili tanı ve tedavi kararı, ağız içi muayene ve gerekli görüntülemelerden sonra verilir. Ulaşım ve çalışma saatleri için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu konudaki hasta rehberi yazıları
Muayenehaneye ulaşım ve randevu bilgileri ilçelere göre: Seyhan · Çukurova · Yüreğir · Sarıçam · tüm bölgeler.
