Gece Plağı (Splint)

Seçim; aşınmanın derecesine, kas şikâyetlerine, dişlerdeki restorasyonlara ve kişinin uyum durumuna göre yapılır. Uzun süreli kullanımda sert akrilik plaklar daha çok tercih edilir, çünkü aşındıkça yüzeyi yeniden düzenlenebilir.

Nasıl hazırlanır?

1. Muayene ve kararAşınma bölgeleri, kas hassasiyeti ve kapanış incelenir. Varsa tedavi edilmesi gereken sorunlar önce halledilir.
2. Ölçü ya da dijital taramaÜst ve alt çenenin ölçüsü alınır. Ayrıca dişlerin birbirine nasıl kapandığını kaydeden bir kapanış kaydı alınır; plağın doğru çalışması bu kayda bağlıdır.
3. Laboratuvar aşamasıModeller hazırlanır ve plak, seçilen malzemeye göre üretilir. Bu aşama birkaç gün sürer.
4. Prova ve ayarPlak ağza yerleştirilir. Basınç yapan noktalar giderilir, kapanış kâğıdıyla temaslar kontrol edilir ve dengeli temas sağlanana kadar düzeltilir. Bu adım plağın en kritik kısmıdır.
5. Kullanım eğitimiTakma-çıkarma, temizlik ve saklama anlatılır.
6. İlk kontrolKısa bir kullanım döneminden sonra plak yeniden değerlendirilir; alışma sürecinde ortaya çıkan temas değişiklikleri düzeltilir.

İlk günler: alışma süreci

Yeni bir plakla ilk geceler nadiren sorunsuz geçer. Beklenen tepkiler ile sorun işareti olan tepkileri ayırmak önemlidir.

Olağan sayılanlar: ağızda dolgunluk hissi, tükürük artışı, ilk gecelerde sabaha karşı plağın ağızdan çıkmış olması, konuşurken hafif farklılık ve ilk sabahlarda dişlerde geçici gerginlik. Bunlar günler içinde azalır.

Beklenmeyen ve bildirilmesi gereken durumlar ise şunlar: belirli bir dişte keskin ağrı, diş etinde iz ve yara, sabahları artan çene ağrısı, plağı çıkardıktan sonra dişlerin uzun süre kapanmaması ve plağın oynaması. Bu bulgular ayar gerektiğini gösterir.

• İlk günlerde plağı akşam yatmadan bir saat önce takıp alışmayı hızlandırabilirsiniz.
• Takarken zorlamayın; parmakla eşit basınç uygulayın, ısırarak yerleştirmeyin.
• Çıkarırken iki taraftan aynı anda, arka bölgeden başlayarak nazikçe ayırın.
• Konuşma alışkanlığı için birkaç dakika sesli okuma yapabilirsiniz.
• Rahatsızlık iki haftadan uzun sürerse kontrol randevusu alın, plağı kendiniz törpülemeyin.

Temizlik ve saklama

• Sabah çıkardıktan sonra soğuk veya ılık suyla durulayın, yumuşak bir fırçayla mekanik olarak temizleyin.
• Diş macunu kullanmayın. Macunlar aşındırıcı içerir; plak yüzeyinde mikro çizikler oluşturur ve bakteri tutunmasını kolaylaştırır.
• Temizlik için sıvı sabun ya da apareyler için üretilmiş temizleyici tabletler tercih edin.
• Haftada bir kez tablet çözeltisinde belirtilen süre kadar bekletin, sonra iyice durulayın.
• Kullanmadığınız süre boyunca kuru, delikli kutusunda saklayın.
• Kutuyu da düzenli yıkayın; nemli kutu plağın kendisinden daha çok mikroorganizma barındırabilir.

• Sıcak suyla yıkamayın, kaynatmayın, bulaşık makinesine koymayın. Isı plağın şeklini kalıcı olarak bozar.
• Arabada, güneş gören pencere kenarında ya da radyatör üstünde bırakmayın.
• Peçeteye sarıp masaya bırakmayın; bu şekilde kaybolan ve çöpe atılan plak sayısı hiç az değil.
• Çamaşır suyu ve sert kimyasal kullanmayın.
• Evcil hayvanların ulaşabileceği yerde bırakmayın.

Ne kadar dayanır, ne zaman yenilenir?

Plağın ömrü, kişinin sıkma şiddetine ve malzemeye göre değişir. Aynı plak bir kişide uzun yıllar giderken, yoğun gıcırdatması olan başka bir kişide çok daha kısa sürede delinebilir. Bu yüzden sabit bir süre vermek doğru olmaz.

Yenileme gerektiren işaretler nettir: plak yüzeyinde delinme, kenarlarda çatlak, ağızda oynama, renginin ve kokusunun kalıcı biçimde değişmesi, dişlerde yeni tedaviler yapılmış olması. Ağızda bir dolgu, kaplama ya da diş değişikliği olduğunda plağın uyumu bozulur ve yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Plağın yüzeyindeki aşınma izleri aynı zamanda faydalı bir bilgi kaynağıdır. Nerelerin aşındığı, gece hangi yönde hareket ettiğinizi gösterir ve bir sonraki plağın tasarımına yön verir. Bu nedenle eski plağı kontrol randevusuna getirin.

Hazır plaklar neden riskli?

Sıcak suda yumuşatılıp ısırılarak şekillendirilen hazır apareyler, ilk bakışta pratik görünür. Ancak birkaç önemli sorunu var.

• Kapanış kaydı alınmadığı için dişler dengesiz temas eder; belirli dişlere aşırı yük binebilir.
• Tam oturmayan aparey, gece boyunca dişleri istenmeyen yönde hareket ettirebilir ve kapanışı değiştirebilir.
• Kalınlık kontrol edilemediği için bazı kişilerde çene eklemi şikâyetlerini artırabilir.
• Malzeme kalitesi ve dayanıklılığı değişkendir; kısa sürede deforme olabilir.
• Kenar uyumsuzluğu diş etinde tahriş ve yara yapabilir.
• Ağızdaki gerçek soruna bakılmadan kullanıldığı için altta ilerleyen çürük ya da iltihap fark edilmez.

Aynı gerekçe spor koruyucuları için de geçerlidir. Temaslı sporlarda kullanılan ağız içi koruyucular ölçüyle hazırlandığında hem daha iyi oturur hem de nefes almayı ve konuşmayı daha az etkiler. Travma riski ve korunma yolları için kırık ve kopmuş diş sayfasına bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Şikâyet azalınca bırakmak: Plak semptomu bastırmaz, yükü dağıtır. Bırakıldığında aşınma kaldığı yerden devam eder.
• Ara ara kullanmak: Düzensiz kullanımda hem koruma kesintili olur hem de plak her seferinde yeniden yabancı hissedilir.
• Gündüz takmak: Aksi söylenmedikçe gündüz kullanılmaz; sürekli temas kaslara farklı bir yük bindirebilir.
• Uymayan plağı zorla kullanmak: Sıkan ya da oynayan bir plak zarar verebilir. Ayar için gelin.
• Kendi kendine törpülemek: Ev koşullarında yapılan düzeltmeler kapanış dengesini bozar.
• Kontrolü aksatmak: Aşınma yüzeyleri değiştikçe plak da yeniden ayarlanmalıdır.

Plak değerlendirmesi ya da mevcut plağınızın kontrolü için randevu sayfasını, konum ve saatler için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz. Çene ekleminde ses ve kilitlenme de eşlik ediyorsa çene eklemi sayfasını, genel çerçeve için diş sıkma ve çene eklemi hub sayfasını inceleyin.

Sık sorulan sorular

Muayenehaneye ulaşım ve randevu bilgileri ilçelere göre: Seyhan · Çukurova · Yüreğir · Sarıçam · tüm bölgeler.