Diş çekimi ile implant yerleştirmesi aynı seansta yapılabilir; bu uygulamanın adı anında implantasyondur ve her vakada tercih edilmez. Kararı dört ölçüt belirler: çekim bölgesinde aktif enfeksiyon bulunup bulunmadığı, soketin kemik duvarlarının sağlam kalıp kalmadığı, implantın yerleştirildiği anda kemikte mekanik tutunma sağlayıp sağlamadığı ve dişin gülümserken görünen bölgede olup olmadığı. Bu ölçütlerden biri karşılanmazsa yerleştirme haftalar ya da aylar sonrasına ertelenir.
Aynı seansta implant hangi dört koşulda mümkündür
Anında yerleştirme, çekim yapılan diş yuvasına aynı cerrahi seansta implant konulmasıdır. Karar cerrahi masada verilmez; muayene ve radyografiyle önceden planlanır, çekim sırasında doğrulanır.
Dört koşul birlikte aranır:
- Aktif enfeksiyon kontrol altında olmalıdır. Kök çevresinde iltihabi doku bulunması tek başına engel sayılmaz; iltihabi doku tamamen temizlenebiliyorsa yerleştirme sürdürülebilir. Süpürasyon (irin akışı), yayılmış selülit ve geniş kist boşluğu erteleme nedenidir.
- Soketin kemik duvarları bütün olmalıdır. Özellikle dudak ve yanak tarafındaki (bukkal) duvar kritiktir. Çekim sırasında bu duvar kırılırsa ya da hâlihazırda erimişse implantın konumu kontrol edilemez.
- Primer stabilite sağlanmalıdır. İmplantın soketin ötesinde, apikalde (kök ucundan derinde) veya yan duvarlarda sağlam kemiğe tutunması gerekir. Tutunma sağlanamıyorsa implant iyileşme sürecinde mikro hareket eder ve kemikle kaynaşma kurulmaz.
- Estetik bölgede yumuşak doku desteği yeterli olmalıdır. Ön bölgede diş eti seviyesindeki 1 mm’lik gerileme bile görünür. Bu bölgede karar ölçütleri arka bölgeye göre daha dardır.
Dördü de sağlandığında aynı seans uygulanabilir. Sağlanmayan her koşul, yerleştirmeyi bir sonraki zamanlama tipine taşır.
Çekim soketi kendi hâline bırakıldığında ne olur
Alveol kemiği dişe bağımlı bir yapıdır. Diş çekildiğinde kök yüzeyini saran demet kemik kanlanmasını yitirir ve erir; bu erime kaçınılmazdır, kişinin bakım alışkanlığından bağımsız gerçekleşir.
Süreç ölçülebilir bir takvim izler. Yumuşak doku, çekimden sonra yaklaşık 4-6 haftada soketin üzerini kapatır. Soketin içi kemik dokusuyla dolarken boyutsal küçülme de sürer; hacim kaybının büyük bölümü ilk 3-6 ay içinde tamamlanır. Kayıp yatay yönde dikey yöne göre daha belirgindir ve bukkal tarafta yoğunlaşır.
Buradan çıkan pratik sonuç şudur: beklemek kemik kazandırmaz. Yerleştirmenin geciktirilmesi kemik hacmini artırmak için tercih edilmez; gerekçe enfeksiyonun sönmesini ve yumuşak dokunun olgunlaşmasını beklemektir.
Erteleme kararı verildiğinde kaybı sınırlamak için çekim seansında soket koruma greftlemesi yapılabilir. Bu işlem hacmi tamamen korumaz, kaybın hızını ve miktarını azaltır. Kemik hacmi yetersiz kaldığında uygulanabilecek yöntemler için kemik yetersizliğinde implant sayfasına bakabilirsiniz.
Yerleştirme zamanlamasının dört tipi
İmplant cerrahisinde yerleştirme zamanı, çekimden sonra geçen süreye ve soketin iyileşme evresine göre dört tipe ayrılır. Bu ayrım hastaya “hemen mi, sonra mı” sorusunun yanıtını verir.
| Tip | Çekimden sonra geçen süre | Soketin durumu | Tipik gerekçe |
|---|---|---|---|
| Tip 1 (anında) | Aynı seans | Soket taze, yumuşak doku açık | Duvarlar sağlam, enfeksiyon yok, stabilite elde edilebiliyor |
| Tip 2 (erken, yumuşak doku iyileşmesi sonrası) | Yaklaşık 4-8 hafta | Diş eti soketi kapatmış, kemik dolumu başlamış | Sınırlı enfeksiyon geçmişi, yumuşak doku kapanması bekleniyor |
| Tip 3 (erken, kısmi kemik iyileşmesi sonrası) | Yaklaşık 12-16 hafta | Soket kısmen kemikle dolmuş | Geniş defekt, eşzamanlı greft planlanıyor |
| Tip 4 (geç) | 6 ay ve sonrası | Soket büyük ölçüde kemikleşmiş | Kronik enfeksiyon, büyük kist boşluğu, sistemik nedenle bekleme |
Tip 2 ve Tip 3 arasındaki fark yalnızca takvim değildir. Tip 2’de yumuşak doku kapanmış olduğu için diş eti kapatması kolaylaşır; Tip 3’te ise soket tabanında implantı taşıyacak kemik hacmi belirginleşmiştir.
Aynı seans ve gecikmeli yerleştirme karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, kararı belirleyen beş ölçütte iki yaklaşımı karşılaştırır.
| Ölçüt | Aynı seans (Tip 1) | Gecikmeli yerleştirme (Tip 3-4) |
|---|---|---|
| Enfeksiyon varlığı | Yalnız iltihabi doku tümüyle temizlenebiliyorsa uygulanır; süpürasyon varsa uygulanmaz | Enfeksiyon sönmüş, doku iyileşmiş halde çalışılır |
| Soket duvarı bütünlüğü | Dört duvar sağlam olmalı; bukkal duvar kalınlığı 1 mm’nin altındaysa risk artar | Duvar bütünlüğü şartı yok; soket kemikle dolmuş durumda |
| Primer stabilite | Apikalde ve yan duvarlarda 3-5 mm sağlam kemik gerekir; elde edilemezse işlem ertelenir | İyileşmiş kemikte stabilite elde etmek daha öngörülebilir |
| Estetik bölge | Diş eti çekilmesi riski yüksek; ek yumuşak doku greftlemesi sık gerekir | Doku seviyesi oturmuş olduğu için sonuç daha öngörülebilir, süre uzar |
| Toplam tedavi süresi | Cerrahi sayısı bir azalır, iyileşme takvimi kısalır | Çekim iyileşmesi ve osseointegrasyon süreleri arka arkaya eklenir |
Karşılaştırmanın özü şudur: aynı seans süreyi kısaltır, gecikmeli yerleştirme öngörülebilirliği artırır. Hangi tarafın ağır bastığı vakaya göre değişir. Tek diş eksikliğinde uygulanan protokolleri tek diş implantı sayfasında ayrıntılı bulabilirsiniz.
Aynı seansı devre dışı bırakan durumlar
Bazı bulgular anında yerleştirmeyi doğrudan gündemden çıkarır. Bunlar mutlak yasak listesi olmayıp erteleme eşikleridir; her biri klinik muayeneyle doğrulanır.
- Çekim bölgesinde irin akışı, yayılan şişlik ya da ateşle seyreden akut enfeksiyon.
- Bukkal kemik duvarında kırık, delinme (fenestrasyon) veya çekilme (dehisens).
- Apikalde implantı taşıyacak sağlam kemiğin bulunmaması; örneğin geniş bir kist boşluğunun soketin ötesine uzanması.
- Kök ucunun burun tabanına, maksiller sinüse ya da alt çene kanalına implantın güvenli yerleştirilmesini engelleyecek kadar yakın olması.
- Tedavi edilmemiş periodontitis. Komşu dişlerdeki derin ceplerin bakteri kaynağı olmaya devam etmesi implantın iyileşmesini bozar.
- Kan şekeri kontrol altında olmayan diyabet ve yoğun sigara kullanımı. Bu iki başlık iyileşmeyi doğrudan geciktirir.
- Antirezorptif ilaç grubu kullanım öyküsü ya da baş-boyun bölgesine radyoterapi geçmişi. Bu durumlarda cerrahi planı tedaviyi yürüten hekimle birlikte değerlendirilir.
Bu bulgulardan biri saptandığında implant kararı iptal edilmez; yalnızca zamanlaması değişir.
Primer stabilite kararı nasıl verilir
Primer stabilite, implantın yerleştirildiği anda kemikte mekanik olarak sıkışmasıdır. Osseointegrasyon, yani kemiğin implant yüzeyine biyolojik olarak kaynaması sonradan gelişir ve haftalar alır. İlk tutunma sağlanamazsa biyolojik kaynaşma da kurulmaz.
Klinikte iki ölçüm kullanılır. Birincisi yerleştirme torkudur ve newton-santimetre (Ncm) cinsinden okunur. İkincisi rezonans frekans analizidir; implanta takılan bir başlık üzerinden titreşim ölçülür ve stabilite bir sayı olarak raporlanır. Aranan eşik değerler implant sistemine ve planlanan protokole göre değişir, bu nedenle tek bir evrensel sayı verilemez; anında yükleme planlanan vakalarda beklenen değer, gömülü iyileşme planlanan vakalara göre daha yüksektir.
Anında yerleştirmede implant, çekim soketinin duvarlarına değil, soketin ötesindeki sağlam kemiğe tutunur. Bu nedenle kök ucunun ilerisinde 3-5 mm’lik bir çapa bölgesi aranır.
İmplant gövdesi ile soket duvarı arasında kalan boşluk da ölçülür. Bu aralık yaklaşık 2 mm’yi aştığında greft malzemesiyle doldurulması gündeme gelir.
Diş grubuna göre aynı seans uygulanabilirliği
Soketin biçimi dişin kök sayısına bağlıdır ve bu biçim implantın ilk tutunmasını doğrudan etkiler. Bu nedenle “aynı seans mümkün mü” sorusunun yanıtı ağzın her bölgesinde aynı çıkmaz.
Tek köklü dişlerde soket tek bir boşluktur. Kesici, kanin ve çoğu küçük azı bu gruptadır. İmplant burada soketin tam ortasına konmaz; kök ucunun ötesindeki kemiğe ve damak ya da dil tarafındaki duvara yaslanacak biçimde açılandırılır. Bu açılandırma, ön bölgede diş etinin çekilmesini önlemek için de gereklidir.
Çok köklü azı dişlerinde tablo değişir. İki ya da üç kök soketi arasında kalan kemik duvarına septum adı verilir. Aynı seans yerleştirmede implant çoğunlukla bu septuma oturtulur; septum yeterince kalınsa ilk tutunma buradan elde edilir. Septum ince ya da erimiş durumdaysa aynı seans kararı zorlaşır ve erteleme gündeme gelir.
Üst çene arka bölgede maksiller sinüs tabanı ayrı bir sınır çizer. Kök uçları ile sinüs tabanı arasındaki kemik bazı kişilerde 1 mm’nin altına iner. Bu bölgede implantın boyu ve açısı tomografik ölçüme bağlı kalır.
Alt çene arka bölgede ise alt çene kanalındaki sinir demetine olan uzaklık ölçülür ve güvenlik payı bırakılır.
Kemik yoğunluğu da bölgeye göre değişir. Alt çene ön bölgede yoğunluk en yüksek, üst çene arka bölgede en düşük seyreder. Yoğunluğun düşük olduğu bölgelerde aynı seans için aranan ilk tutunmayı elde etmek daha güçtür ve karar sık olarak gecikmeli yerleştirme yönünde verilir.
Aynı seansta implant ile aynı gün sabit diş arasındaki fark
İki kavram sık karıştırılır. Anında yerleştirme, implantın çekimle aynı seansta kemiğe konulmasıdır. Anında yükleme ise implantın üzerine aynı gün geçici bir diş takılmasıdır.
Bunlar ayrı kararlardır. İmplant aynı seansta yerleştirilip üzerine hiçbir şey takılmayabilir; kapatma vidasıyla diş etinin altında iyileşmeye bırakılır. Aynı gün geçici diş yapılacaksa stabilite eşiği yükselir ve geçici kron çiğneme temasından çıkarılacak biçimde şekillendirilir.
Ön bölgede yapılan geçici kronun işlevi çiğnemek değildir. Diş etinin çıkış profilini biçimlendirir ve boşluğun görünmesini engeller.
Karar öncesi yapılan değerlendirme
Aynı seans kararı üç veri kümesine dayanır: klinik muayene bulguları, radyografik inceleme ve hastanın sistemik öyküsü.
Klinik muayenede komşu dişlerin periodontal durumu sondalanır, diş eti biyotipi (ince ya da kalın) belirlenir, ağız açıklığı ve bölgeye ulaşım değerlendirilir. Radyografide kök anatomisi, periapikal lezyonun sınırları ve komşu anatomik yapıların konumu incelenir. Bukkal duvar kalınlığı iki boyutlu filmlerde görünmez; bu ölçüm için konik ışınlı bilgisayarlı tomografi gerekir. Görüntüleme yöntemlerinin kapsamını dental tomografi sayfasında bulabilirsiniz.
Sistemik değerlendirmede kullanılan ilaçlar, kanama bozukluğu öyküsü, diyabet kontrol durumu ve sigara kullanımı kayda geçer. Bu başlıkların bir kısmı implantın uzun dönem kaderini de belirler; ayrıntılar için implant ömrü ve kayıp nedenleri yazısına bakabilirsiniz.
Değerlendirme sonucunda plan yazılı hâle getirilir ve hastaya iki senaryo birlikte anlatılır: koşullar sağlanırsa aynı seans, sağlanmazsa erteleme. Muayene randevusu için randevu sayfasını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yapılır. Bu uygulamanın klinik adı anında implantasyondur. Aynı seansta yapılabilmesi için çekim bölgesinde süpürasyonla seyreden aktif enfeksiyon bulunmaması, soketin kemik duvarlarının sağlam kalması ve implantın yerleştirildiği anda kemikte mekanik tutunma sağlaması gerekir. Bu koşullar çekim sırasında doğrulanır. Koşullardan biri karşılanmazsa hekim aynı seansta cerrahiyi tamamlar ve implantı sonraki bir tarihe planlar.
Bekleme süresi soketin durumuna göre değişir. Yumuşak doku kapanmasını beklemek için yaklaşık 4-8 hafta, kısmi kemik dolumunu beklemek için yaklaşık 12-16 hafta, soketin büyük ölçüde kemikleşmesini beklemek için 6 ay ve üzeri süre öngörülür. Kronik enfeksiyon ya da geniş kist boşluğu bulunan vakalarda süre uzayabilir. Kesin takvim, kontrol radyografisiyle iyileşmenin doğrulanmasından sonra belirlenir.
Her zaman takılmaz. İmplantın yerleştirilmesi ile üzerine diş takılması ayrı kararlardır. Aynı gün geçici diş yapılabilmesi için implantın kemikteki ilk tutunmasının belirli bir eşiği aşması gerekir. Bu eşik sağlansa bile geçici kron çiğneme temasından çıkarılacak biçimde şekillendirilir; işlevi diş etinin biçimini korumaktır. Eşik sağlanmazsa implant diş etinin altında iyileşmeye bırakılır.
Duruma göre değişir. Kök ucundaki kronik iltihabi doku tümüyle temizlenebiliyorsa ve kemik duvarları sağlam kalıyorsa aynı seans uygulanabilir. İrin akışı, yayılan yüz şişliği ya da ateş varsa cerrahi önce enfeksiyonun kontrolüne yönelir ve implant ertelenir. Bu ayrımı yapan şey iltihabın kronik mi akut mu olduğudur; karar klinik muayene ve radyografiyle verilir.
Aynı seans yerleştirme, gecikmeli yerleştirmeye göre daha dar bir koşul aralığında uygulanır. Koşullar sağlandığında beklenen sonuç benzerdir; sağlanmadan uygulandığında diş eti çekilmesi ve kemik kaybı riski artar. Riski belirleyen şey yöntemin kendisi değil vaka seçimidir. Bu nedenle karar, çekim öncesi görüntüleme ve çekim sırasındaki duvar kontrolü olmadan verilmez.
Yapılabilir, ancak ölçütler arka bölgeye göre daha dardır. Ön bölgede bukkal kemik duvarı çoğu kişide 1 mm’den incedir ve çekim sonrası erime burada daha belirgindir. Diş eti seviyesindeki küçük bir gerileme bile görünür olduğu için sık olarak yumuşak doku greftlemesi eklenir. Kalın diş eti biyotipi ve sağlam bukkal duvar bulunan vakalarda uygulama daha öngörülebilir seyreder.
Sık gerekir. İmplant gövdesi ile soket duvarı arasında kalan aralık yaklaşık 2 mm’yi aştığında bu boşluğun greft malzemesiyle doldurulması gündeme gelir. Boşluk dar olduğunda greft eklenmeden de iyileşme beklenebilir. Kararı belirleyen ölçüm cerrahi sırasında yapılır; çekim öncesi tomografi bu ihtimali önceden öngörmeye yarar.
Tutar; implant sayısı, greft ve membran gereksinimi, tomografi ihtiyacı, geçici protez yapılıp yapılmayacağı ve üstyapı türü gibi değişkenlere bağlıdır. Türk Diş Hekimleri Birliği her yıl bir muayene ve tedavi ücret tarifesi yayımlar; hesaplama bu tarife üzerinden yürür. Net tutar ancak klinik muayene ve radyografik inceleme sonrası, tedavi planı yazıya döküldüğünde belirlenebilir.
Çoğu vakada mümkündür. Erimiş kemik hacmi, greftleme yöntemleriyle implantı taşıyacak düzeye getirilebilir. Yöntem seçimi kaybın yönüne göre değişir: yatay kayıpta farklı, dikey kayıpta farklı bir plan yapılır. Üst çene arka bölgede sinüs tabanının alçalması ayrı bir başlıktır. Uygunluk kararı tomografik ölçümle verilir.
Kemiğin implant yüzeyine kaynaması genellikle birkaç ay sürer ve süre çene bölgesine göre değişir; alt çenede kemik yoğunluğu daha yüksek olduğu için beklenen süre üst çeneye göre kısadır. Greft yapılan vakalarda süre uzar. Bu dönemde dikiş kontrolü ve radyografik takip yapılır. Üstyapı, kaynaşma radyografik ve klinik olarak doğrulanmadan hazırlanmaz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve muayene yerine geçmez. Ağzınızdaki durumun değerlendirilmesi için Gürselpaşa Mahallesi’ndeki muayenehanemize başvurabilirsiniz. Bu sayfa Dt. Ahmet Can Kerimoğlu tarafından incelenmiştir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (2015, yürürlükteki hâli) Bağlantı
- Cochrane Oral Health, implant yerleştirme ve yükleme zamanlamasına ilişkin sistematik derlemeler (2010 ve sonraki güncellemeleri) Bağlantı
- American Dental Association, Oral Health Topics: Dental Implants (erişim 2026) Bağlantı
- FDI World Dental Federation, Vision 2030: Delivering Optimal Oral Health for All (2021) Bağlantı
- Türk Diş Hekimleri Birliği, Ağız ve Diş Sağlığı Muayene ve Tedavi Ücret Tarifesi (yürürlükteki yıl) Bağlantı
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Tedavi süresi, uygunluk ve sonuçlar kişiden kişiye değişir. Kesin değerlendirme ağız içi muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında yapılır.